20 november 2014

22) Zitten talenten ook al in je DNA? Is dat erfelijk?

Je DNA, je achtergrond, je opvoeding, hebben invloed op de keuzes die je maakt in je leven. Hebben invloed op de manier hoe je het leven bekijkt en ervaart. Misschien is DNA wel bepalend voor de talenten die je hebt? Hoe ouder ik word, hoe vaker ik wens dat ik al mijn opa's en oma's nog had. Ik had zo graag weer gesprekken met ze gevoerd maar dan met de kennis en de wijsheid die ik nu heb. Helaas kan dat niet meer. Ik heb er nog 1, Oma Blouse, die is 93. Ze woont zelfstandig, heeft een rijk netwerk van vrienden, familie en kennissen. Zit geen dag alleen, is bij de tijd, denkt mee en verteld graag over vroeger. En die gesprekken vind ik heerlijk want zo beleef ik opnieuw wat ik al weet, hoor ik dingen die ik een nieuwe betekenis geef en krijg ik inspiratie. Want dat familie-DNA zit ook in mij.

Gisteren had ik haar aan de telefoon. Ze vroeg me hoe het met mij ging en ik vertelde haar dat ik soms zo weinig geduld heb. Dat ik graag sneller naar de uitvoering wil dan kan en dat ik zo graag het Kweekcafe op de kaart wil zetten. Dat ik soms wat meer lef moet tonen en nog zo graag eens met opa zou willen praten. De man die van elke houtsplinter een handeltje kon maken, die van oude zooi hield, mensen hielp en een flinke gunfactor had. We spraken ook over mijn overgrootmoeder, de moeder van oma Blouse. Met het Kweekcafe willen we een podium zijn. Voor ondernemers, voor mensen uit de buurt.  En ook voor verhalen. Want verhalen zijn bijzonder. Daar leer je van, het inspireert en je geeft mensen eer voor wat zij hebben gedaan. En daarom nu een podium voor Jannetje Leyenhorst-Kuyt. Mijn Oma Schort.

Jannetje Kuyt groeide op in een groot gezin waarvan er 9 ook volwassen zijn geworden. Omdat kinderen die jong stierven vaak niet meer genoemd werden weten we het aantal niet zeker.
Op 19-jarige leeftijd trouwde zij met Evert Leyenhorst. Ze kregen samen 1 dochter, Grietje Leyenhorst, mijn oma Blouse. Evert was jachtopziener en ze woonde in een huis wat bij het gebied hoorde. Evert overleed in 1925 na een ziekbed en Jannetje bleef achter met de 4-jarige Grietje. Jannetje woonde in Stoutenburg en was naaister en kraamverpleegster. Op advies van een zwager heeft ze een dubbel huis laten bouwen waarvan ze een deel verhuurde. Zo knoopte zij met keihard werken en de huuropbrengst de eindjes aan elkaar. Toen Grietje 15 jaar was stelde ze voor om samen een winkeltje te beginnen. Dat deden ze.
Jannetje leende op 37-jarige leeftijd 200 gulden en kocht stoffen en fournituren in. Het liep en het liep goed. Na verloop van tijd werd de winkel groter en verkochten ze van alles waar het dorp om vroeg. Van overalls tot snoepgoed, van servies tot bezems. Daarnaast bleef ze als kraamverpleegster werken. Ze hertrouwde nooit meer en was haar hele leven zwart gekleed. Want zwart was gebruikelijk als uiting van rouw. Toen ik in de box naast haar stond omdat mijn moeder ook in de winkel werkte, was ze meestal in de weer met groente uit de moestuin. Met koken droeg wel een iets gekleurde schort.Vandaar oma Schort. Toen Oma blouse eenmaal getrouwd was met mijn Opa Marius van Ravenhorst namen zij de winkel over. De winkel werd verdeeld in een deel exclusieve dameskleding en een deel meubels. Oma Schort bleef tot haar 88e meewerken al was het steeds meer op de achtergrond. Ze heeft mijn moeder en haar broers grotendeels opgevoed in het huis wat, na verbouwingen, nog steeds de achterzijde van de winkel was. Oma Blouse stond in de winkel en ging altijd gekleed in een blouse en rok. Vandaar oma Blouse. Oma Schort is altijd bij haar dochter en haar man blijven wonen. Ook toen de winkel overging op hun zoon Evert Jan die nog steeds de winkel runt onder de naam Van Ravenhorst.


Wat een moed, wat een lef had zij! Om als alleenstaande vrouw een lening aan te gaan en je eigen zaak te beginnen. Met goederen waarvan ze nog helemaal niet wist of het wel zou lopen. Met niet veel meer dan de lagere school en een enorme ondernemersgeest. Wat zou ik haar weer graag horen vertellen. Over haar vertrouwen, haar inspiratie en haar zorgen. Maar dat kan niet meer. Ze is in 2000 een dag voor mijn verjaardag, op een leeftijd van 101 jaar, overleden.

Mijn oma en opa waren een gouden duo. Mijn opa voor de handel, mijn oma voor de sociale contacten. Door een erfenis en de succesvolle winkel kon mijn opa meer onroerend goed kopen. Hij zat in allerlei besturen en raden en had een talent voor geld verdienen. Aan de andere kant gaf hij het ook net zo makkelijk aan iemand die het harder nodig had. Hij hield van oude zooi, rommelmarkten, hout. Alles wat nog te gebruiken was, sloeg hij op. En zo hebben wij, jaren na zijn dood, nog steeds een familie-rommelschuur waar we zo nu en dan iets opduikelen van opa wat een plek krijgt in huis of in de tuin. Ik vind het heerlijk om er rond te struinen, om iets te vinden wat ik daarvoor nooit heb opgemerkt. Mijn oma is vergroeit met de winkel, heeft ook tot zeer hoge leeftijd meegewerkt en bekijkt nieuwe collecties in welke winkel dan ook nog steeds  met een keurend oog. Het was haar idee om een winkel te starten en dat stuk heeft ze meegeven aan haar kinderen. Haar zoons beide als ondernemer in de detailhandel en mijn ouders een eigen werkplaats. Daarvoor heeft mijn moeder haar wens om een eigen winkel te beginnen, laten varen. Want twee ondernemers in 1 gezin was geen optie omdat zij er ook voor mij en mijn broers wilde zijn. Samen hebben zij zich met hart en ziel ingezet om van de werkplaats en succes te maken en met resultaat.

Als ik zo terug kijk, achterom kijk in mijn familie dan voel ik een enorme kracht uitgaan van het DNA wat al 4 generaties lang zo krachtig aanwezig is. Dan pluk ik de vruchten van het werk van mijn ouders en voorouders.  Ik zie overeenkomsten met mijn dromen en wensen, Oma Schort was 37 toen ze de stap zette en dat ben ik nu ook. Ik mag vertrouwen op talenten die zich al meer dan eens bewezen hebben. En wat is er mooier om die mensen een podium te geven.

Heb jij ook een verhaal wat je graag wilt delen dan hoop ik dat we je over een tijdje uit kunnen nodigen in het Kweekcafe om dat te delen.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Een diepe buiging voor mijn ouders, grootouders, overgrootouders en voorouders.

6 november 2014

21) Practice what you preach


In de afgelopen weken is er weer veel gebeurd. Ik heb een aantal presentaties gegeven over de Kweektuin waaronder 1 voor de Stichting Technasium. Daar zijn ook Technasia aangesloten in de regio Haarlem. Studenten op Technasia draaien veel projecten met bedrijfsleven en instellingen. Een leer-moment voor hen en een oplossing voor het vraagstuk van de klant. Denk aan het break-even point berekenen van een duurzame investering, het ontwerpen van een gebouw in haar omgeving, het bedenken van nieuwe manieren van vervoer. Alles wat met techniek te maken heeft komt voorbij. Er liggen kansen voor de Kweektuin omdat het gebied vraagstukken heeft op met het thema groen, klimaat, water, inrichting gebied of gebouwen. Erg divers dus. Wat me opviel is dat deze scholen lekker pro-actief zijn en dat maakt het voor een opdrachtgever interessant. Grote kans dat er begin 2015 al studenten aan de slag gaan in de Kweektuin. En voor mij leuk om hierin samen op te trekken met het Centrum voor Natuur en Milieu. Want ik merk dat ik de gesprekjes met collega's wel mis.

We hebben ook flinke stappen gemaakt met 't Kweekcafé. We zitten nog steeds in de race voor een plek op de Kweektuin en gebruiken onze tijd om ons concept sterker neer te zetten, om te praten met ervaren ondernemers en om te onderzoeken hoe we een verbouwing zo efficiënt en duurzaam mogelijk kunnen doen. We delen onze plannen en ideeën om te horen hoe het over komt, wat nog beter kan. Het is een lekker gevoel om te merken dat anderen ook potentie zien in onze plannen. Dat mensen ook al mee willen doen of samen willen werken is nog mooier. Maar dat delen heeft ook een keerzijde. Het maakt je op een bepaalde manier krachtig en kwetsbaar tegelijk. Delen is resultaat van geven en nemen. Door te delen kan de ander ergens zijn of haar voordeel mee doen. Daar zit ook een bepaalde verwachting in. Wat heb je mij te bieden, krijg ik ook iets van jou?

Ik ben ervan overtuigd dat de mate waarin een plan succesvol is, vooral afhangt van de persoon die het doet. Die persoon die vol passie en overtuiging uitvoering geeft aan zijn of haar idee. Of iemand die meewerkt aan iets groters omdat diegene intrinsiek betrokken is bij het doel. Die mensen zijn succesvol, die hebben passie en enthousiasme, die raken een ander. Die maken van 1 en 1 gewoon 3. Dat kan een ander niet zo maar evenaren, ook al kopieert diegene het hele idee.
Maar is dat wel zo? Had een ander dan Bill Gates, Apple ook zo succesvol kunnen maken? Waarom is de ene zelfstandige ondernemer een succes en de andere met nagenoeg hetzelfde assortiment niet? Stel dat de locatie vergelijkbaar is en de vorm van marketing ook, wat maakt dan het verschil? Bij verkoop kom je steeds het woord "gunnen" tegen. Gunnen is ongrijpbaar, gunnen kun je niet afdwingen. Wat maakt het dat mensen je iets gunnen en waarom kiezen ze liever voor een ander? Heeft dat met passie te maken? Met de uitdrukking " ergens je hele ziel en zaligheid in leggen"? Hier komt de kwetsbaarheid de hoek om. Is het genoeg of is een andere aanpak slimmer?

In dit hele proces om een plek te bemachtigen op de Kweektuin volgt niet iedereen hetzelfde proces. Er zijn mensen die zich niet zoveel aantrekken van regels en procedures. Zij denken dat het slimmer is om vooral te netwerken met mensen op "belangrijke" posities omdat ze op die manier kans maken met hun plan en "binnen" kunnen komen. Zij verwachten op die manier misschien wel een uitzonderingspositie. Is dat terecht? Ben je te braaf als je handelt naar het proces? Ik vraag het me al weken af en ik maak me er ook zorgen om. Want ik ken die praktijkvoorbeelden natuurlijk ook.
Is dat dan strategisch handelen? Is het actief ondernemerschap of is het achterbaks? Er is een spreekwoord wat zegt: het doel heiligt alle middelen. Wat mij betreft kan dat alleen maar als het bij je past. Want ik geloof niet in een aanpak die tegen je gevoel indruist. Het zou bij mij niet werken. Mijn rechtvaardigheidsgevoel zou het niet accepteren. Practice what you preach!

Maar soms wens ik wat meer talent op het gebied van keiharde sales. Zonder geweten alleen maar voor je eigen gewin gaan. Gewoon keihard scoren. Het lijkt zo makkelijk als ik het een ander zie doen. Maar als ik daar goed over na denk dan zie ik juist dat die andere kant mijn kracht is. Met passie en energie gaan voor dromen en idealen en dicht bij mezelf blijven in contact met anderen en met mijn voeten op de grond. Verbinden, positief denken en vertrouwen. Mijn spreekwoord is dan: eerlijk duurt het langst. 
Afgelopen week las ik een interview met Willemijn Verloop, één van de oprichters van Social Enterprise NL. Zij beschrijft de het karakter van een sociale ondernemer als iemand die handelt vanuit naïviteit met een tomeloze dosis energie. Ha, ik herken mezelf en ik zit dus goed!  
Maar als jij me een cursusje strategisch handelen wil geven, dan sta ik daar zeker voor open :)

Dit jaar staat bol van de synchroniciteit. Het is een stroom van unieke momenten, ingevingen die ik heb opgevolgd, kansen die ik heb gepakt, mensen die op mijn pad kwamen. Zo bijzonder. Het is ment-to-be. 
Dus nu maar fingers crossed, tientallen kaarsjes branden en .........vooral geloven dat we met 't Kweekcafe in 2015 DE leukste, circulaire, inspirerende en groene locatie van Haarlem starten. Dat mijn droom werkelijkheid is.
En dan beloof ik je dat de stroom van energie en ideeën helemaal niet meer te temmen is. Dan gaan we een verschil maken, heel veel lol beleven en zijn we een voorbeeld voor andere sociale ondernemers die de circulaire economie in de praktijk willen brengen.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Met dank aan de meiden van 't Kweekcafe die me zo vaak vleugels geven. Ik hoop dat we nog lang samen vliegen.