3 mei 2015

26) participeren, reageren, reanimeren en weer proberen.


Twee maal per maand bloggen had ik me voorgenomen. En nu… de praktijk is anders. Het is al even stil op mn blog maar niet in mijn leven. Het raast, het stormt met af en toe een hele zonnige dag of een flinke lentebui. Die storm bestaat vooral in mijzelf, in mijn hoofd en in mijn lijf.

Het is nu mei 2015 en wat had ik graag staan klussen in een kas op de Kweektuin om het Kweekcafé te realiseren. Om te laten zien wat je met duurzame en gebruikte materialen kan doen. Om een duurzaam programma op te zetten voor de komende maanden. Om samenwerkingsverbanden met buren aan te gaan. Om elke dag dat de zon schijnt met een dikke glimlach een terras klaar te zetten. Om een kast vol regenlaarzen aan te schaffen zodat alle kinderen ongegeneerd door de natuur en de modder kunnen struinen. Om te brainstormen over voeding en over de manier waarop eten een bijzondere plaats kan krijgen in het Kweekcafé. We bruisen en borrelen van de ideeën en anderen met ons. We willen aan de slag!

De werkelijkheid is anders.

De overgang van de Kweektuin van Gemeente naar Stichting is een ingewikkeld proces. Een nieuwe manier voor Haarlem van samenwerken met bewoners en ook werkelijk de verantwoordelijkheid en het beheer van een gebied overdragen. In een proces waar veel belangen spelen, waar niet iedereen het eens is met elkaar en waar ook angst is voor het onbekende. De afgelopen maanden hebben een aantal ambtenaren en mensen van het Stichtingsbestuur gewerkt aan de contracten voor de Kweektuin. Dat is wat er achter de schermen gebeurd, waar je niets over leest en hoort. Daarnaast zijn er mensen die de bühne opzoeken. Door het opzoeken van de krant, door het stellen van raadsvragen. Omdat ze teleurgesteld zijn in het proces, omdat ze boos zijn, omdat het een politiek ding is, er een belang speelt of wat dan ook. Helaas gaan teleurstellingen vaak gepaard met een bepaalde van vorm van respectloosheid. De toon van vragen, de toon van kritiek is in dit geval neerbuigend en denigrerend. Het resultaat van dit soort acties is in de meeste gevallen dat het proces vertraagd. Dat er veel tijd genomen wordt om over de ophef te praten zowel in wandelgangen als in vergaderingen. Dat er uitgebreid aandacht aan geschonken wordt. Dat het proces nogmaals bekeken wordt en soms zelfs “on hold” wordt gezet. En dat is nu ook het geval.
Is het herkenbaar?   

Is het zinvol?
Praten over een proces of evalueren is absoluut zinvol. Maar dat is niet wat hier gebeurd. Het gaat om klachten en  politiek. De manier waarop het nu gebeurd is de traditionele manier waarop de overheid omgaat met bezwaar en beroep. En ik vraag me werkelijk af of dat nou past bij een nieuwe samenleving.  
Participeren staat voor “ergens aan mee doen”, actieve deelname, bijdragen aan iets.  Het betekend dat mensen vrije tijd en energie beschikbaar stellen om deel te nemen aan iets wat groter is dan henzelf. Aan iets wat bijdraagt aan de buurt, wijk of stad of zelfs groter dan dat. Dat is een heel waardevol en kostbaar iets. Een maatschappelijk kapitaal waar zelfs programma's voor zijn om die waarde te duiden in geld.
Participatie, dat is de basis voor alles wat op de Haarlemmer Kweektuin gebeurd. En wat gebeurd er als je dan geen afspraken maakt over “klachten, bezwaar en beroep”? Wat gebeurd er als de gemeente, in participatieprocessen op de traditionele manier omgaat met klachten, met teleurgestelde mensen?
Je hebt het vast wel eens meegemaakt. Dan weet je ook wat het in de praktijk betekend. Dat heel veel energie en tijd van alle betrokkenen en in dit geval ook heel veel vrijwilligers op gaat aan negatieve zaken. Aan verantwoording, aan uitleggen, aan overleg met de gemeente, aan onderlinge verstandhoudingen, aan wachten….

Weet je wat dat ons als maatschappij kost? Aan uren, aan frustratie, aan energie, een verlies van tijd waardoor andere zaken blijven liggen?  Een rekening die de maatschappij nooit ziet. Want het zijn “maar” vrijwilligers. Is dat terecht? Ik ben benieuwt wat deze “vertraging”  de gemeente kost. Al deze “extra uren” van overleg, afstemmen, bespreken, notities schrijven.  Uren die we als maatschappij samen betalen.
Het is de wereld op zijn kop en het is alles behalve duurzaam!  (De definitie van duurzaam is oa: wat lang meegaat, bestendig, permanent)
Ik heb deze maanden ervaren hoeveel energie het kost, hoeveel frustratie het geeft, hoeveel het stuk maakt. Alle zaken waar je samen aan werkt staan stil of 6 stappen achteruit. Door de onzekerheid van mensen en door de angst van het onbekende lijken afspraken ineens weer te wiebelen. (Geen contract voor het Kweekcafé dit voorjaar) Krijgen positieve zaken een negatieve sluier (Mijn maandenlange vrijwillige inzet aan de Kweektuin als vriendjes politiek betiteld). Staat alles op losse schroeven.
En geloof me, dat doet iets met iedereen in dit proces en ook met de mensen die om je heen staan.  Ook met het bestuur, met de hele club vrijwilligers van de Haarlemmer Kweektuin, met de bedrijven op de Kweektuin die in onzekerheid zitten over het vervolg.
Want alle tijd en energie die je aan onzekerheid besteed, kun je niet besteden aan de zaken waarvoor je er bent. Waar je warm van wordt, waar jij je bed voor uitkomt, waar je tijd met je partner, gezin en vrienden laat schieten voor dat ene waar je voldoening uithaalt.  
Dat kan niet de bedoeling zijn. Google de woorden” participatie, actieve burgers, burger initiatief, bewonersbedrijf “ en de resultaten zijn eindeloos. Overal in Nederland verwachten we met en van elkaar dat we samenwerken aan een ander Nederland, aan een toekomst waarin we samen verantwoordelijk zijn voor onze steden, onze zorg, ons milieu, onze ouderen, ons onderwijs en onze economie. Het aantal bijeenkomsten, seminars en workshops wat je kunt volgen over participatiesamenleving, kantelaars, nieuwe maatschappij is eindeloos.
En ook daar wordt het besproken. Alles begint met vertrouwen, lef en faciliteren. Faciliteren betekend ook dat je VOORAF bespreekt hoe je tijdens het proces omgaat met klachten, met gedoe, met boze mensen, met de gemeenteraad, met ambtenaren. Zodat je alle mensen, alle energie, alle tijd die er is besteed aan het gezamenlijk doel wat je met elkaar zorgvuldig en integer nastreeft. Ik ben blij dat er in Haarlem een aantal fracties zijn die de noodzaak zien van een helder en ondersteunend participatiebeleid. Die uitgaan vertrouwen, samenwerken waarbij je elkaar positief bijstuurt en ondersteund, ook als het even moeilijk of ingewikkeld is. Ik hoop dat het beleid er snel komt zodat nieuwe initiatieven daardoor groeien en bloeien.
Het is niet nieuw in Haarlem, het is niet voor het eerst in Nederland…leer van elkaar! Doe er je voordeel mee. En geef kansrijke en betekenisvolle projecten ONDERsteuning zodat iets nu al kan bloeien en niet hoeft te wachten tot volgend voorjaar.

NOOT: door de onduidelijkheid over de startdatum van het Kweekcafé heb ik nu meer tijd tot mijn beschikking. Mijn tijd, kennis en ervaring wil ik graag bij andere organisaties inzetten tot het Kweekcafé echt van start gaat. Organisaties die een rol (willen) spelen in een veranderende maatschappij en economie. Wat ik voor je kan betekenen kun je  bekijken op Linkedin. Heb je interesse, neem dan contact met me op.  
Voor organisaties waar het woord “participeren” meer betekenis mag krijgen  (zoals VVD en Hart voor Haarlem) reken ik speciale uurtarieven!  
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Bedankt: mijn toffe gezin, die ondanks alle frustraties en spanningen blijven geloven in mijn dromen en me keer op keer het vertrouwen geven dat het goed komt!
 


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen